Outsourcing en ambtenaren

Op 8 november 2016 heeft de Eerste Kamer ingestemd met het wetsvoorstel Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra). De Wnra zal het voor de overheid eenvoudiger maken om IT-werkzaamheden uit te besteden aan een externe leverancier. De inwerkingtreding van de Wnra is daarom voor zowel de overheid, de betrokken ambtenaren en externe IT-leveranciers, mede met het oog op de werking van de markt, een interessant vooruitzicht. Hoewel de inwerkingtreding van de Wnra nog niet heeft plaatsgevonden en onduidelijk is wanneer dit zal plaatsvinden, zal hieronder vooruitlopend daarop worden ingegaan op de implicaties van de Wnra voor IT-uitbesteding.

Rechtspositie van ambtenaren

Op basis van de huidige regelgeving treden ambtenaren bij de overheid in dienst door een eenzijdige ambtelijke aanstelling. Dit betekent dat de overheidswerkgever een besluit neemt en enige vorm van instemming van de ambtenaar niet nodig is voor de totstandkoming van de arbeidsrelatie. Deze wijze van indiensttreding wijkt af van de daarvoor gehanteerde tweezijdige arbeidsovereenkomst die voor werknemers in het bedrijfsleven geldt.

De Wnra brengt verandering in deze ongelijke rechtspositie. De eenzijdige aanstelling van ambtenaren komt te vervallen. In plaats daarvan zullen ambtenaren bij een overheidswerkgever in dienst treden op grond van een tweezijdige arbeidsovereenkomst. Het arbeidsrecht van de private sector is daarmee van toepassing op de publieke sector. Ambtenaren krijgen op deze manier (zoveel mogelijk) dezelfde rechten als werknemers op grond van een arbeidsovereenkomst.

De Wnra zal geen afbreuk doen aan de ambtelijke status van ambtenaren, die immers voortvloeit uit het feit dat ze in dienst zijn bij een overheidswerkgever die opkomt voor het algemene belang. Een nieuwe Ambtenarenwet zal in regels ten aanzien van deze ambtelijke status gaan voorzien.

Wet overgang van onderneming

Als gevolg van de gewijzigde rechtspositie van ambtenaren zullen de bepalingen ten aanzien van arbeidsovereenkomsten uit ons Burgerlijk Wetboek voor ambtenaren gaan gelden. In deze bepalingen is onder andere de Wet overgang van onderneming (Woo) opgenomen.

De Woo beoogt de positie van werknemers te beschermen indien de onderneming waarin zij werkzaam zijn, wordt overgedragen aan een andere onderneming. Van overgang van onderneming kan al sprake zijn als slechts een onderdeel van een onderneming, zoals een afdeling, wordt overgedragen. Ook een overheidsorgaan kan voor de Woo gelden als onderneming, indien bepaalde werkzaamheden buiten de overheidsorganisatie worden geplaatst.

Op grond van de Woo gaan de werknemers, die werkzaam zijn in het onderdeel van de onderneming dat wordt overgedragen, van rechtswege over naar de andere onderneming met behoud van de bestaande rechten en plichten uit de arbeidsovereenkomst met de (overheids)werkgever. De andere onderneming wordt als gevolg van de overgang de nieuwe werkgever.

IT-uitbesteding (door de overheid)

De toenemende complexiteit van IT en de efficiëntie en daarmee gepaard gaande kostenbesparing bij uitbesteding van IT-werkzaamheden, maken IT-uitbesteding – zoals cloud computing – voor overheidswerkgevers interessant. Wanneer een overheidswerkgever overgaat tot IT-uitbesteding aan een externe leverancier, is echter niet altijd sprake van overgang van onderneming in de zin van de Woo. Of daarvan sprake is, hangt af van een beoordeling van de feitelijke omstandigheden van het specifieke geval van de IT-uitbesteding.

Momenteel is bij IT-uitbesteding door een overheidswerkgever op voorhand duidelijk dat geen sprake kan zijn van overgang van onderneming in de zin van de Woo, indien het IT-personeel of de IT-afdeling uitsluitend of voornamelijk uit ambtenaren bestaat. Een overgang is dan niet onmogelijk, maar gedekt door een ander beschermingsregime.

De Wnra trekt dit verschil ten aanzien van het van toepassing zijnde beschermingsregime bij een overgang van onderneming recht. De gewijzigde rechtspositie van ambtenaren op grond van de Wnra leidt ertoe dat IT-personeel of een IT-afdeling in dergelijke samenstelling wel vatbaar kan zijn voor overgang van onderneming en daarbij behorende automatische bescherming op grond van de Woo.

Conclusie

De Wnra zal het de overheidswerkgever eenvoudiger maken om werkzaamheden, zoals IT, uit te besteden aan een externe leverancier. De Wnra leidt er immers toe dat de Woo automatisch bescherming zal bieden aan het bij de overgang betrokken personeel, ook als dit personeel uit ambtenaren bestaat.

Contact?

Wilt u meer informatie over het bovenstaande? Neem dan contact op met Tom de Wit of Annemarie Bolscher.